ഇന്ത്യയുടെ പരമ്പരാഗത ലഘുഭക്ഷണങ്ങളിൽ ഒന്നായ മഖാന രാജ്യാന്തര വിപണിയിൽ പുതിയ ചരിത്രം കുറിക്കുന്നു. ബിഹാറിൽ നിന്നുള്ള 7 മെട്രിക് ടൺ മൂല്യവർധിത ‘ഫ്ലേവേർഡ്’ മഖാന കാനഡയിലേക്ക് കടൽമാർഗം വിജയകരമായി കയറ്റി അയച്ചു. ബിഹാറിന്റെ കാർഷിക വിപണന രംഗത്തും കർഷകരുടെ വരുമാന വളർച്ചയിലും നിർണായകമായ ഒരു വഴിത്തിരിവാണ് ജൂലൈ 29ന് നടപ്പിലായ ഈ നേട്ടം. കേന്ദ്ര വാണിജ്യ വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള അഗ്രികൾച്ചറൽ ആൻഡ് പ്രോസസ്സ്ഡ് ഫുഡ് പ്രോഡക്ട്സ് എക്സ്പോർട്ട് ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റിയുടെ (എപിഇഡിഎ) സഹകരണത്തോടെയാണ് ഈ ചരിത്രപരമായ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കിയത്. രാജ്യാന്തര വിപണിയിൽ മഖാന വിത്തിന് ഒരുസമയം കിലോയ്ക്ക് 8000 രൂപ വരെ എത്തിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലും അറബ് ലോകത്തും യൂറോപ്പിലും മഖാനയ്ക്ക് വൻ ഡിമാൻഡുണ്ട്.∙ ദർഭംഗയിൽ നിന്ന് കാനഡയിലേക്ക്
ബിഹാറിലെ ദർഭംഗയിൽ വച്ച് നടന്ന ചടങ്ങിൽ പ്രോസസ് ചെയ്ത് ആകർഷകമായി പാക്ക് ചെയ്ത രണ്ട് കണ്ടെയ്നർ മഖാനകളാണ് കയറ്റി അയച്ചത്. ഗുജറാത്തിലെ മുന്ദ്ര പോർട്ട് വഴിയാണ് ഈ ചരക്കുകൾ കാനഡയിലെ ‘ഇസഡ്കെവി ഫുഡ്സ്’ എന്ന സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് അയച്ചത്. ‘ന്യൂട്ട്രീവിൻ അഗ്രോ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്’ ആണ് രാജ്യാന്തര ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ ഗുണനിലവാര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചുകൊണ്ട് ഈ ഉൽപന്നം സജ്ജമാക്കിയത്. മുൻപ് പലപ്പോഴും അസംസ്കൃത വസ്തുവായി ചെറിയ തോതിൽ വിദേശങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റി അയച്ചിരുന്ന സ്ഥാനത്ത്, ഇത്തവണ അത്യാധുനിക രീതിയിൽ മൂല്യവർധനവ് നടത്തി റെഡി-ടു-ഈറ്റ് ലഘുഭക്ഷണമാക്കി മാറ്റിയാണ് കാനഡയിലേക്ക് അയച്ചത്.
എപേഡ ചെയർമാൻ അഭിഷേക് ദേവ് ഓൺലൈൻ സംവിധാനത്തിലൂടെ ചടങ്ങിന്റെ ഫ്ലാഗ് ഓഫ് നിർവഹിച്ചു. ദർഭംഗയിലെ ഐസിഎആർ മഖാന റിസർച്ച് സെന്റർ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ ഡോ. മനോജ് കുമാർ, ജില്ലാ അഗ്രികൾച്ചർ മാർക്കറ്റിങ് ഓഫിസർ ലോകനാഥ് ഠാക്കൂർ തുടങ്ങി പ്രമുഖരും പ്രാദേശിക കർഷകരും കയറ്റുമതിക്കാരും ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു.
∙ ബിഹാർ മഖാനയെ സവിശേഷമാക്കുന്നത് എന്ത്?
ലോകത്ത് ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന മഖാനയുടെ വലിയൊരു പങ്കും ഇന്ത്യയിൽ നിന്നാണ്, അതിൽ തന്നെ 90 ശതമാനത്തോളവും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത് ബിഹാറിലാണ്. എന്തുകൊണ്ടാണ് ബിഹാർ മഖാന ആഗോള വിപണിയിൽ ഇത്രയധികം തരംഗമാകുന്നത്?
1. സവിശേഷമായ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സാഹചര്യം: ബിഹാറിലെ മിഥില മേഖലയിലെ (ദർഭംഗ, മധുബനി, സഹർസ, പൂർണിയ, കതിഹാർ തുടങ്ങി ജില്ലകൾ) ആഴം കുറഞ്ഞ കുളങ്ങളിലും നീർത്തടങ്ങളിലുമാണ് ‘യൂറിയേൽ ഫെറോക്സ്’ എന്ന മുള്ളുകളുള്ള ചെടി വളരുന്നത്. ഈ പ്രത്യേക കാലാവസ്ഥയും മണ്ണുമാണ് ലോകത്തിൽ വേറെവിടെയും കാണാത്ത ഗുണനിലവാരമുള്ള മഖാനയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നത്.
2. ഭൗമ സൂചികാ പദവി: 2022ൽ ‘മിഥില മഖാന’യ്ക്ക് ഭൗമസൂചികാ പദവി ലഭിച്ചു. കതാർണി അരി, ജർദാലു മാമ്പഴം, ഷാഹി ലിച്ചി, മഗാഹി പാൻ എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം ബിഹാറിൽ നിന്ന് ജിഐ ടാഗ് നേടുന്ന അഞ്ചാമത്തെ ഉൽപന്നമാണിത്. ഇത് വിദേശ വിപണിയിൽ ബിഹാർ മഖാനയ്ക്ക് ഒരു വ്യാജ ഭീഷണിയുമില്ലാതെ പ്രീമിയം ബ്രാൻഡായി വിപണനം ചെയ്യാൻ സഹായകരമാകുന്നു.
3. മികച്ച പോഷകഗുണം: ആരോഗ്യപരമായ ലഘുഭക്ഷണങ്ങൾക്ക് ആഗോളതലത്തിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യകത മഖാനയ്ക്ക് വൻ സാധ്യതകളാണ് തുറന്നുനൽകുന്നത്.
ശരീരഭാരം കുറയ്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും പ്രമേഹരോഗികൾക്കും ഹൃദയാരോഗ്യം സംരക്ഷിക്കുന്നവർക്കും ഒരുപോലെ കഴിക്കാവുന്ന ഉത്തമമായ ലഘുഭക്ഷണമാണിത്.
∙ കർഷകരുടെ വരുമാനത്തിൽ 50% വർധനവ്
പാരമ്പര്യമായി വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളുടെ സമയത്ത് മാത്രം ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഈ കാർഷിക ഉൽപന്നത്തെ സംസ്കരിച്ച് വിവിധ രുചികളിൽ വിപണിയിലിറക്കിയത് കാർഷിക മേഖലയിൽ വലിയ വിപ്ലവമാണ് സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത്. അസംസ്കൃത മഖാന വിൽക്കുന്നതിനേക്കാൾ മൂല്യവർധിത ഉൽപന്നങ്ങളാക്കി രാജ്യാന്തര വിപണിയിൽ എത്തിക്കുമ്പോൾ കർഷകർക്ക് 50 ശതമാനത്തിലധികം അധിക വരുമാനം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് മന്ത്രാലയം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. കർഷക ഉൽപാദക സംഘങ്ങൾ വഴി കൂടുതൽ ചെറുകിട കർഷകർക്ക് ഇതിന്റെ ലാഭം നേരിട്ട് ലഭിക്കുന്നുണ്ട്.
∙ ബിഹാറിന്റെ കാർഷിക മുന്നേറ്റം
എപേഡയുടെ നിരന്തരമായ ഇടപെടലുകളാണ് ബിഹാറിനെ ഒരു മുൻനിര കാർഷിക കയറ്റുമതി കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുന്നത്. ഉൽപാദനത്തിന്റെ എല്ലാ ഘട്ടങ്ങളിലും രാജ്യാന്തര നിലവാരം ഉറപ്പാക്കൽ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, വിദേശ വിപണി കണ്ടെത്തൽ എന്നിവയിലൂടെ ബിഹാറിലെ കർഷകരെ ആഗോള സപ്ലൈ ചെയിനിന്റെ ഭാഗമാക്കാൻ എപേഡയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുൻപ് വിമാനമാർഗം ചെറിയ തോതിൽ മാത്രം വിദേശങ്ങളിലേക്ക് പോയിരുന്ന മഖാന, കടൽമാർഗം വൻതോതിൽ അയക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ ഗതാഗതച്ചെലവ് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാനും വലിയ തോതിൽ ഓർഡറുകൾ സ്വീകരിക്കാനും സാധിക്കും.
∙ ഭാവി സാധ്യതകൾ
കാനഡയിലേക്കുള്ള ഈ വിജയകരമായ കയറ്റുമതി വടക്കേ അമേരിക്കൻ വിപണിയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലേക്കും, യൂറോപ്പ്, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് രാജ്യങ്ങളിലേക്കും ബിഹാർ മഖാനയുടെ സാന്നിധ്യം വിപുലീകരിക്കാൻ വഴിയൊരുക്കും. ഇന്ത്യയുടെ പരമ്പരാഗത കാർഷിക ഉൽപന്നങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായ സംസ്കരണത്തിലൂടെയും ശരിയായ വിപണനത്തിലൂടെയും ലോക വിപണി കീഴടക്കുന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമായി ബിഹാറിന്റെ ഈ ‘മഖാന വിപ്ലവം’ ചരിത്രത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെടും.
